İKSAP Bilişim Teknolojileri

Rehber

Perakende ve tüketim ürünlerinde SAP İK ve bordro

Çok mağazalı, vardiyalı ve hareketli çalışan yapısında bordroyu düzeltmeden kapatmanın üç koşulu.

Perakende ve tüketim ürünleri şirketlerinde bordro hataları çoğunlukla bordro hesaplanırken değil, ondan önce oluşur: mağazadan geç ya da eksik gelen puantaj, süresinde verilmeyen SGK bildirimi ve sistem dışında hesaplanan prim. Bu üç veri SAP'de kaynağında, kurala bağlı ve zamanında toplandığında bordro dönemi düzeltmeyle değil kontrolle geçer.

Bu rehber tüketim ürünleri, perakende, toptan dağıtım, ilaç ve tarım şirketlerinin İK ve bordro yöneticileri için hazırlandı. İKSAP bu sektörlerde tüketim ürünlerinden 43, perakendeden 25, toptan dağıtımdan 10, ilaçtan 8 ve tarımdan 3 şirketle çalıştı; aşağıdaki sorular bu projelerde en sık karşılaşılanlardır.

Bu sektörlerde bordroyu zorlaştıran ne?

  • Çok lokasyon.

    Çalışma süresi, izin ve görev değişikliği bilgisi yüzlerce mağaza, depo ya da fabrikadan gelir.

  • Vardiya ve kısmi süreli çalışma.

    Aynı mağazada tam zamanlı, kısmi süreli ve sezonluk çalışanlar farklı çalışma planlarıyla çalışır.

  • Yüksek çalışan devri.

    İşe giriş ve çıkışlar her ay yoğundur; her biri süreli bir SGK bildirimi demektir.

  • Değişken ödemeler.

    Satış primi, hedef primi ve fazla mesai bordronun en çok itiraz alan kalemleridir.

Puantaj ve fazla mesai bordroya nasıl doğru yansır?

İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir; bunu aşan her saat fazla çalışmadır ve saat ücreti %50 artırılarak ödenir, fazla çalışma yılda 270 saati geçemez. Haftalık sürenin 45 saatin altında belirlendiği işyerlerinde, sözleşmedeki süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışma fazla sürelerle çalışmadır ve %25 artırımlı ödenir. Denkleştirmede iki aylık dönemde ortalama haftalık süre normal süreyi aşamaz (toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar). Gece çalışması 7,5 saati geçemez.

  1. 1

    Vardiya planı sistemde.

    Plan mağazadaki tabloda değil, SAP zaman yönetiminde (SAP HCM ya da SuccessFactors Time Tracking) çalışma planı olarak tutulur; kısmi süreli ve sezonluk çalışanların planı ayrı tanımlanır.

  2. 2

    Fiili çalışma kaynağından.

    Giriş-çıkış terminalinden ya da mağaza müdürünün self-servis onayından gelir; ay sonu elle giriş kalkar.

  3. 3

    Kurallar hesaplamada.

    Fazla çalışma, fazla sürelerle çalışma, gece çalışması ve denkleştirme zaman değerlendirmesinde kural olarak çalışır, bordroya ücret türü olarak geçer.

  4. 4

    Sınır önceden görünür.

    Yıllık 270 saate yaklaşan çalışanlar için yönetici ve İK'ya uyarı üretilir.

Yüksek çalışan devrinde SGK bildirimleri süresinde nasıl yapılır?

5510 sayılı Kanun'a göre işe giriş bildirgesi çalışan işe başlamadan önce verilir (tarım işyerlerinde en geç işe başlama günü); işten ayrılış bildirgesi sözleşmenin sona erdiği tarihi izleyen 10 gün içinde verilir. Süresinde verilmeyen bildirge idari para cezası doğurur. Sorun çoğunlukla bilginin mağazadan merkeze geç ulaşmasıdır.

  1. 1

    Tek kayıt.

    Aday, işe alım sisteminde (SuccessFactors Recruiting ya da SmartRecruiters) kabul aldığında SAP'de işe giriş kaydı açılır; veri yeniden yazılmaz.

  2. 2

    Bildirge kayıttan.

    SGK işe giriş bildirgesi bu kayıttan, SGK web servisi üzerinden gönderilir; başlama tarihi yaklaşıp bildirgesi verilmemiş çalışanlar her gün İK'nın önüne gelir.

  3. 3

    Çıkış tek seferde.

    İşten ayrılış nedeni bir kez seçilir; SGK çıkış kodu, kıdem ve ihbar hesabı ve son bordro aynı kayıttan beslenir.

Ayrıntı: SGK İşe Giriş-Çıkış →

Mağaza bazlı prim nasıl hesaplanır?

Satış verisi satış sisteminde, prim kuralı bir tabloda, çalışan bilgisi İK sisteminde durduğunda; ay içinde mağaza değiştiren, geçici görevle başka mağazaya giden ya da izne çıkan çalışanın primi elle düzeltilir. Prim ücret niteliğinde bir ödeme olduğundan SGK primine ve gelir vergisine tabidir; yanlış hesaplanan prim bordronun tamamını etkiler.

  1. 1

    Kuralı yazın.

    Hedef, gerçekleşme oranı, kademe ve tavan yazılı hale getirilir ve sistemde tanımlanır.

  2. 2

    Veriyi otomatik alın.

    Mağaza hedef ve gerçekleşme verisi satış sisteminden alınır.

  3. 3

    Gün oranını sistem hesaplasın.

    Çalışanın dönem içinde hangi mağazada kaç gün çalıştığı organizasyon ve zaman verisinden hesaplanır.

  4. 4

    Onaydan bordroya.

    Prim bölge müdürü onayından sonra bordroya ücret türü olarak aktarılır; çalışan kendi dökümünü görür.

Ayrıntı: Mağaza Performans →

Yıllık izin yoğun dönemlere nasıl denk gelmez?

Yıllık ücretli izin hakkı kıdeme göre 1–5 yıl için 14 gün, 5–15 yıl için 20 gün, 15 yıl ve üzeri için 26 gündür. Sorun hak hesabında değil planlamadadır: yaz ve bayram dönemlerinde izinler yığılır, kampanya dönemlerinde mağazada eksik kadro oluşur. İzin planının yıl başında mağaza bazında yapılması ve devreden izinlerin yöneticiye düzenli gösterilmesi hem operasyonu hem yıl sonu izin borcunu kontrol altında tutar.

Ayrıntı: Yıllık İzin Planlama →

Bu rehberden çıkarılacak üç ders ne?

  • Önce veriyi kaynağında toplayın.

    Bordro hatası çoğunlukla puantaj, bildirim ve prim verisinin sisteme girdiği noktada oluşur.

  • Kuralı kişiden sisteme taşıyın.

    Fazla çalışma, denkleştirme ve prim kuralları yorum değil tanım olmalıdır; aksi halde her mağaza kendi uygulamasını üretir.

  • Süreli işleri tarihe bağlayın.

    SGK bildirimi gibi süresi kanunla belirlenmiş işler bir kişinin takibine değil, sistemin ürettiği günlük listeye dayanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mağaza puantajı SAP'ye nasıl aktarılır?

Vardiya planı SAP zaman yönetiminde çalışma planı olarak tutulur; fiili çalışma giriş-çıkış terminalinden ya da mağaza müdürünün self-servis onayından gelir. Zaman değerlendirmesi fazla çalışmayı ve gece çalışmasını hesaplayıp bordroya ücret türü olarak aktarır.

Kısmi süreli ve sezonluk çalışanlar aynı sistemde yönetilebilir mi?

Evet. Her çalışan grubu için ayrı çalışma planı ve sözleşme süresi tanımlanır; fazla sürelerle çalışma ile fazla çalışma ayrımı bu tanıma göre otomatik yapılır.

SGK işe giriş bildirgesi ne zaman verilmelidir?

Çalışan işe başlamadan önce; tarım işyerlerinde en geç işe başlama günü. İşten ayrılış bildirgesi sözleşmenin sona erdiği tarihi izleyen 10 gün içinde verilir.

Bu yapı SAP HCM'de mi, SuccessFactors'ta mı kurulur?

Her ikisinde de kurulabilir. Şirket içi SAP HCM'de zaman yönetimi ve bordro aynı sistemdedir; SuccessFactors kullananlarda Time Tracking ile Employee Central Payroll ya da şirket içi bordro entegrasyonu kullanılır.

Bordronuzu birlikte gözden geçirelim

Mağaza puantajı, SGK bildirimleri ya da prim hesabında aynı sorunları yaşıyorsanız mevcut yapınızı İKSAP danışmanlarıyla değerlendirin.

Görüşme talep edin